Pierwsze wykwity ospy wietrznej u matki wystąpiły w okresie od 5 dni przed porodem do 2 dni po porodzie – zakażenie perinatalne. Noworodkowi należy podać VZIG i.v. w dawce 25 IU (1 ml)/kg mc. jak najszybciej po porodzie. Jeżeli objawy ospy u matki wystąpiły przed porodem, lek należy podać do 72 h po porodzie, optymalnie w 1. dobie Już w kilka godzin po porodzie skupia wzrok na tym, co go interesuje szczególnie, czyli na osobie, której głos do tej pory słyszał przez powłoki brzuszne i której nie mógł dotąd obserwować. Mimo że noworodek widzi nieostro (nawet 30-razy mniej ostro niż osoba dorosła), to potrafi z zamiłowaniem wpatrywać się w twarz mamy czy taty. Jeżeli dojdzie wówczas do uszkodzenia ośrodka oddechowego, to zaburzenia oddychania u dziecka występują zaraz po porodzie. Symptomy niedotlenienia noworodka to: siny lub błękitny odcień skóry, niska częstotliwość akcji serca, bezwładne kończyny oraz słaba reakcja na stymulację. Problemy z laktacją – problemy z laktacją i przystawianiem noworodka do piersi najczęściej pojawiają się w pierwszych dniach po porodzie. Zalecana jest konsultacja z doradcą laktacyjnym. Zbyt krótkie karmienie – noworodek powinien ssać aktywnie każdą pierś przez 10-15 minut. Niektóre dzieci jedzą zbyt krótko, często od razu Noworodek po porodzie traci komfortowe środowisko wewnątrzmaciczne, w którym miał zapewnione optymalne warunki temperatury, wymiany składników oraz spokój. Okres adaptacyjny u zdrowego, donoszonego noworodka przebiega na ogół bez zmian zdrowotnych. Położna przy porodzie Patrycja Nowak 25.01.2018 11:13. Noworodek zaraz po narodzinach . dchasteen, lic. CC BY 2.0. Podczas porodu to położna jest osobą, która . Rys. Krzysztof "Rosa" Rosiecki Lista rutynowych badań, któremu poddawany jest noworodek, opisana jest w wielu dokumentach prawnych (ich spis przedstawiamy na końcu artykułu). Poszczególne procedury doprecyzowane są także przez rekomendacje medycznych towarzystw naukowych. W sali porodowej, osoba sprawująca opiekę nad noworodkiem, jest zobowiązana do wykonania następujących zadań: Natychmiast po urodzeniu, wokół nadgarstków obu rąk lub kostek obu nóg dziecka zakłada opaskę identyfikacyjną noworodka. Zawiera kartoniki z danymi: nazwisko i imię matki, płeć dziecka, data i godzina urodzenia. Przed zapięciem opasek, matka lub obecny na sali porodowej ojciec, powinni sprawdzić zawarte na nich dane. Pierwszy oddech u zdrowego, donoszonego noworodka powinien wystąpić 30 sekund po urodzeniu. 70 procent noworodków zaczyna oddychać w pierwszej minucie życia. Pępowinę przecina się po ustaniu w niej tętna, czyli 1 do 3 minut po urodzeniu. Na kikut pępowiny zakłada się jałowy zacisk. Kontakt matki i dziecka „skóra do skóry”. Po przecięciu pępowiny - jeżeli nie ma bezwzględnych przeciwwskazań medycznych – dziecko powinno być położone na piersi mamy. Taki nieprzerwany kontakt z matką „skóra do skóry” ma – zgodnie z zapisami rozporządzenia ministra zdrowia – ma trwać co najmniej dwie godziny po porodzie. Podczas kontaktu „skóra do skóry” położne powinny pomóc przystawić noworodka do piersi, jeśli stan ogólny noworodka i matki na to pozwalają. Kontakt ten może być przerwany w sytuacji wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia matki lub noworodka. Przeciwwskazaniem do bezpośredniego kontaktu ciała matki i jej noworodka po porodzie są: zły stan ogólny dziecka słabo ogrzane pomieszczenie choroby matki, takie jak zmiany skórne, choroby psychiczne. bezwzględnym przeciwwskazaniem do przystawienia noworodka do piersi bezpośrednio po urodzeniu jest stwierdzenie zakażenia wirusem HIV u matki. Osuszenie noworodka i ułożenie go na stanowisku pielęgnacyjnym (lub w inkubatorze, jeśli wymaga tego jego stan zdrowia). Zwykle jest to stanowisko otwarte wyposażone w promiennik podczerwieni. Temperatura na poziomie kocyka, na którym leży noworodek nie powinna być niższa niż 34 stopnie Celsjusza. - Natychmiastowe osuszenie skóry noworodka zmniejsza utratę ciepła drogą parowania. Przedłużające się lub silne oziębienie noworodka może zagrać jego życiu, gdyż może zwolnić czynność akcji serca, spowodować zaburzenia oddychania i prowadzić do zwiększonego rzutu noradrenaliny lub nasilić metabolizm brązowej tkanki tłuszczowej – mówi prof. Ewa Helwich, krajowy konsultant ds. neonatologii. Z kąpaniem lepiej się wstrzymać. Bezpośrednio po urodzeniu u większości donoszonych noworodków stwierdza się obecność białawej mazi płodowej, zgromadzonej szczególnie obficie w dołach pachowych i pachwinach noworodka. WHO rekomenduje opóźnić pierwszą kąpiel przynajmniej do 6 godzin od urodzenia. Jednak są od tego wyjątki. - Jeśli maź jest czysta, to można opóźnić kąpiel, ale jeśli w niej krew i kał, lepiej dziecko umyć, by ograniczyć kontakt z różnymi patogenami, które mogą być w takich wydzielinach – podkreśla prof. Helwich. – Od razu trzeba też umyć dziecko, którego matka jest nosicielką wirusa HIV. Odśluzowywanie z dróg oddechowych. Kiedyś przeprowadzano je u wszystkich nowonarodzonych dzieci , teraz zalecane jest wyłącznie u noworodków z niską punktacją w skali Apgar oraz u noworodków urodzonych przedwcześnie. - Dziecko urodzone o czasie płyn owodniowy i śluz zalegające w nosogardle jest w stanie samo wykaszleć i wykichać – podkreśla prof. Helwich. Ocena stanu noworodka. Po pierwszym kontakcie z matką, noworodek jest oceniany na podstawie skali Apgar. Jednak pierwsza ocena jego stanu musi być wykonana w pierwszej minucie jego życia. Możną ją przeprowadzić na brzuchu matki, jeżeli nie występują przeciwwskazania zdrowotne. Wyniki tej oceny należy odnotować w dokumentacji medycznej. Jednorazowo, najlepiej w formie zastrzyku, w ciągu pierwszych sześciu godzin po urodzeniu, podawana jest witamina K. To chroni przed groźnymi krwawieniami, które mogą się zdarzyć właśnie u noworodków z uwagi na niedobór tej witaminy w ich organizmie. - Jeśli rodzice nie zgadzają się na wkłucie domięśniowe, wtedy podajemy witaminę K w formie doustnej, ale może być ona mniej skuteczna – mówi prof. Helwich. Badania wskazują, że dzieci rodzą się z niedoborem witaminy K. Po wprowadzeniu rutynowego podawania witaminy K drastycznie ograniczona została częstość zagrażających życiu i zdrowiu krwotoków u noworodków. Zabieg Credégo - zapobieganie rzeżączkowemu zapaleniu spojówek i zakażeniom przedniego odcinka oka wywoływanym przez inne bakterie. W tym celu przeprowadza się zabieg polegający na wytarciu sterylnym gazikiem powiek noworodka bezpośrednio po urodzeniu, a następnie po rozwarciu powiek – zakropla się do oka 1% roztwór azotanu srebra, to tzw. zabieg Credégo. Stosuje się także 1% maść tetracyklinową lub 0,5% maści erytromycynowej. Zabieg zaleca się u wszystkich noworodków urodzonych drogami natury. W ostatnich latach na wielu oddziałach noworodkowych zaprzestano jednak jego wykonywania. Jednak Polskie Towarzystwo Medycyny Perinatalnej rekomenduje, by zabieg Credégo dalej stosować u wszystkich noworodków bezpośrednio po urodzeniu. Podkreśla, że należy dążyć do tego, aby ten zabieg był przeprowadzany z użyciem kropli w opakowaniu jednorazowego użytku. - Ten zabieg może powodować krótkotrwałe, chemiczne podrażnienie oczu, jednak zakażenie wywołane przez dwoinkę rzeżączki może doprowadzić do ślepoty – mówi prof. Helwich. – W krajach europejskich, które odstąpiły od podawania roztwór azotanu srebra, odnotowano wzrost zakażeń dwoinką rzeżączki. Ryzyko zakażenia rzeżączką jest większe u kobiet niż u mężczyzn. W przypadku jednorazowego stosunku dopochwowego ryzyko zakażenia ocenia się na 60–90% dla kobiety i 20–40% dla mężczyzny. Szczepionka przeciwko WZW typu B. Należy ją podać w ciągu pierwszych 24 godzin. Każdy noworodek, niezależnie od dojrzałości i urodzeniowej i masy ciała musi zostać zaszczepiony domięśniowo. Nie ma bezwzględnych przeciwwskazań klinicznych do tego szczepienia. - Tę szczepionkę podaje się w pierwszej dobie, by zabezpieczyć dziecko przed wirusem wywołującym wirusowe zapalenie wątroby typu B. Podaje się ją tak wcześnie, bo dziecko zaraz będzie karmione piersią i tym drobnoustrojem może się wtedy zarazić – mówi prof. Helwich. Matka może nie wiedzieć, że jest nosicielką wirusa WZW typu B. Gdy matka jest nosicielką antygenu HBs, konieczne jest szybkie podanie immunoglobuliny anty HBs (oprócz szczepienia przeciwko WZW typu B). Należy ją podać jak najszybciej, najlepiej w ciągu 12 godzin po porodzie, jednak jeśli dziecko otrzyma ją w ciągu 24 godzin to też z powodzeniem zmniejsza ryzyko zakażenia noworodka. Skuteczność szczepienia i swoistej immunoglobuliny w profilaktyce odmatczynego zakażenia HBV jest bardzo dobra. W przypadku braku profilaktyki zakażeniu ulega 70–90% noworodków matek HBsAg-dodatnich, natomiast postępowanie profilaktyczne pozwala zmniejszyć odsetek zakażonych do 5–10%. Podanie swoistej immunoglobuliny ma sens nawet do 7. doby życia (np. jeśli przy porodzie nie wiedziano, że matka jest HBs-dodatnia), a zatem ryzyko zakażenia wynikające z kilkunastogodzinnego opóźnienia jej podania zwiększy się minimalnie. Drugą dawkę szczepionki należy podać pomiędzy 4. a 6. tygodniem życia. Szczepienie przeciw gruźlicy należy wykonać jednoczasowo ze szczepieniem przeciw WZW typu B lub później (po ustąpieniu przeciwwskazań), śródskórnie szczepionką BCG. Zalecanym miejscem podania szczepionek domięśniowych (np.: przeciw WZW typu B) jest udo. Przeciwwskazaniami okresowymi do szczepienia BCG u noworodków są: masa ciała poniżej 2000 g, wiek ciążowy (dojrzałość noworodka) poniżej 32. tygodnia, ciężkie urazy okołoporodowe, niedotlenienie wewnątrzmaciczne, ciężka hiperbilirubinemia wywołana chorobą hemolityczną, ciężkie wady rozwojowe, kliniczne objawy zakażenia potwierdzone wynikami badań dodatkowych, niektóre choroby skóry. Po ustąpieniu przeciwwskazań, dzieci powinny być zaszczepione najszybciej, jak jest to możliwe. Noworodki urodzone przedwcześnie z powodu niedojrzałości układu odpornościowego i niedoboru przeciwciał matczynych narażone są szczególnie na cięższy przebieg chorób infekcyjnych, dlatego należy przestrzegać zaleceń lekarzy, co do terminu szczepień realizowanych po wypisie ze szpitala – podkreśla prof. Helwich. – Przeciwko gruźlicy dziecko można zaszczepić także przy wypisie ze szpitala, niekoniecznie w pierwszej dobie życia. Przesiewowe testy metaboliczne. Wykonuje się je u wszystkich noworodków. Są to badania w kierunku: fenyloketonurii (PKU), wrodzonej niedoczynności tarczycy (WNT), mukowiscidozy (CF) oraz 20 innych rzadkich wrodzonych wad metabolizmu (WWM). We wszystkich testach pobiera się z pięty krew na specjalną bibułę i szpital wysyła ją do laboratorium. Krew do testów pobiera się po skończonych 48 godzinach życia. Jeśli wynik analizy jest w normie, badanie zostaje zakończone i laboratorium nie wysyła wyników do rodziców. Jeśli wynik analizy jest w przedziale granicznym norma-patologia (niskie prawdopodobieństwo choroby), wtedy powtarza się analizę próbki. W tym celu laboratorium wysyła ,,drugą bibułę'' do matki dziecka. Nową próbkę krwi pobiera pielęgniarka z rejonowej przychodni. Bibuła ta musi być odesłana do laboratorium. Po wykonaniu analizy z ,,drugiej bibuły'' do rodziców wysyła się albo potwierdzenie, że wynik analizy jest w normie (wykluczenie choroby) albo wezwanie na dalsze badania z określeniem najbliższej przychodni specjalistycznej i terminem wizyty. Jeśli wynik analizy jest poza normą (wysokie prawdopodobieństwo choroby) to do rodziców wysyłany jest list z prośbą o natychmiastowe zgłoszenie się matki z dzieckiem do wytypowanej przychodni specjalistycznej oraz rodzice są informowani telefonicznie - jeśli podano na bibule telefon do kontaktu. Wezwanie dziecka oznacza znaczne prawdopodobieństwo wystąpienia wady wrodzonej. W grupie dzieci wzywanych potwierdzenie uzyskuje się u 25% - 50% dzieci. Badanie przesiewowe słuchu. U każdego nowo narodzonego dziecka w szpitalu robi się odpowiednie testy pod kątem uszkodzenia słuchu. Badania trwają ok. 5 minut, są nieskomplikowane, niebolesne, całkowicie bezpieczne dla dziecka. Dziecko, którego wynik badania słuchu jest prawidłowy, otrzyma NIEBIESKI CERTYFIKAT, który zostanie wklejony do Książeczki Zdrowia Dziecka. W przypadku nieprawidłowego wyniku badania, braku wykonanego badania bądź wystąpienia czynników ryzyka niedosłuchu, do Książeczki Zdrowia Dziecka zostanie wklejony ŻÓŁTY CERTYFIKAT. W tym przypadku konieczne będzie przeprowadzenie dodatkowych badań w placówce audiologicznej lub laryngologicznej. Jeżeli w wyniku badania kontrolnego okaże się, że słuch dziecka jest prawidłowy, żółty certyfikat zostanie zastąpiony niebieskim. Będzie to oznaczać, że u dziecka nie stwierdzono wady słuchu i że diagnostyka została zakończona. Lekarz rodzinny, pod którego opieką znajduje się dziecko, powinien zwrócić uwagę na kolor wklejonego w książeczce certyfikatu. U każdego noworodka bada się pulsoksymetrem saturację, czyli nasycenie krwi tętniczej tlenem. W ten sposób wcześnie można wykryć bezobjawowe, krytyczne wady serca. Pomiar saturacji należy przeprowadzić na prawej kończynie dolnej w ciągu 2–3 minut w czasie między 2. a 24. godziną po urodzeniu. Saturacja mniejsza lub równa 95 proc. jest wskazaniem do wykonania badania echokardiograficznego w trybie pilnym. Agnieszka Pochrzęst-Motyczyńska ( Źródła: „Profilaktyka zakażeń przedniego odcinka oka u noworodków”, rekomendacje Polskiego Towarzystwa Medycyny Perinatalnej. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej (Dz. U. Nr 152 z 28. 12. 01., poz. 1743) (sprawa oznakowania noworodków) Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z 4 stycznia 2017 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2017. Instytut Patologii i Fizjologii Słuchu, „Badanie przesiewowe słuchu noworodka”, „Jak interpretować wyniki skali Apgar u wcześniaków urodzonych przed 28. tygodniem ciąży?”, prof. Ewa Helwich, Konsultant Krajowy w dziedzinie neonatologii, Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie, artykuł w Medycyna Praktyczna, 5000 pytań z pediatrii Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem ( z 2012 r., poz. 1100) “Firtst bath” „ Postępowanie z noworodkiem i ocena jego stanu na sali porodowej”, dr Włodzimierz M. Borkowski, artykuł pochodzi z książki "Opieka pielęgniarska nad noworodkiem" wydanej przez Medycynę Praktyczną, Kraków 2007. Instytut Matki i Dziecka, „Podstawy neonatologii. Podręcznik dla studentów”, Redakcja Janusz Gadzinowski, Marta Szymankiewicz, Ewa Gulczyńska, Oddział Wielkopolski Polskiego Towarzystwa Medycyny Perinatalnej, Poznań 2014 „Immunoprofilaktyka odmatczynego zakażenia HBV”, dr Ernest Kuchar, „Medycyna Praktyczna dla Lekarzy”. „Rzeżączka”, Medycyna Praktyczna, Interna Skala Apgar - według tego prametru pediatra, który bada dziecko po porodzie, ocenia jego stan zdrowia. Wyjaśniamy, co konkretnie ocenia lekarz i jak liczba punktów w skali Apgar przekłada się na stan noworodka. Co to znaczy, że dziecko otrzymało 10 punktów w skali Apgar? Czy 7 punktów w skali Apgar to mało? 10 punktów w skali Apgar: na takie wyniki badania noworodka czeka każda mama. Wkrótce po przyjściu na świat noworodek przechodzi swoje pierwsze w życiu badanie - oceniane w skali Apgar. Ma ono na celu ocenę stanu ogólnego noworodka w celu wykrycia ewentualnych nieprawidłowości, które wymagają pomocy medycznej. W badaniu tym pediatra (a czasami też położna) ocenia bardzo konkretne parametry, a wynik badania zapisuje w postaci liczby punktów Apgar. Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiej lekarki (Virginia Apgar), która opracowała ten schemat punktowy w latach 50. XX wieku. Spis treściSkala Apgar: kiedy i ile razy ocenia się dziecko?Co oznaczają punkty w skali Apgar?Jak ocenia się oddech w skali Apgar? Jak ocenia się czynność serca noworodka w skali Apgar?Jak ocenia się zabarwienie skóry noworodka?Jak ocenia się oceniamy napięcie mięśni?Punkty za reakcję na bodźce w skali ApgarInterpretacja wyniku końcowegoSkala Apgar u wcześniakówSkala Apgar - prognozy na przyszłość Skala Apgar - ile punktów i za co dostaje noworodek? Skala Apgar: kiedy i ile razy ocenia się dziecko? Ocenę w skali Apgar przeprowadza się kilka razy: W 1. i 5. minucie życia noworodka - jeśli dziecko jest w dobrym stanie i przy pierwszej ocenie otrzymało ono 8-10 pkt w skali Apgar. W 1., 3., 5. i 10. minucie życia noworodka - jeśli przy pierwszej ocenie otrzymało ono 0-7 pkt w skali Apgar. Pierwsza ocena odbywa się zaraz po urodzeniu dziecka, jej celem jest sprawdzenie, czy noworodek nie wymaga natychmiastowej pomocy. Oceny po 10 i 15 minutach – mają na celu sprawdzenia, czy jego stan się poprawia, czy pogarsza. Zawsze podczas tego badania noworodka ocenia się pięć parametrów. Czyli punkty w skali Apgar zależą od badania i oceny: czynności oddechowej, czynności serca, zabarwienie skóry, napięcia mięśni, reakcji na bodźce (odruchy). W każdej z tych kategorii noworodek otrzymuje od zera do dwóch punktów, oznaczających niski, średni lub optymalny wynik. Zobacz: Noworodek a niemowlę: różnice fizjologiczne Pierwsze godziny po porodzie - co się dzieje kilka godzin po urodzeniu dziecka? Czy podczas porodu dziecko odczuwa ból? Co oznaczają punkty w skali Apgar? Oddech brak - 0 punktów płytki - 1 punkt donośny - głos 2 punkty Czynność serca brak - 0 punktów poniżej - 100/min 1 punkt powyżej - 100/min 2 punkty Wygląd skóry sina, blada - 0 punktów sine kończyny - 1 punkt różowa na całym ciele - 2 punkty Odruch na wprowadzenie cewnika do nosa brak - 0 punktów lekki grymas - 1 punkt kaszel, kichanie - 2 punkty Napięcie mięśniowe kończyn wiotkie - 0 punktów słabe ruchy - 1 punkt silne, energiczne - 2 punkty Jak ocenia się oddech w skali Apgar? Oddychanie to najistotniejszy parametr, jaki jest oceniany u noworodka. Jeśli malec głośno płacze czy krzyczy, to znaczy, że wszystko jest w porządku – dostaje dwa punkty w skali Apgar. Gdy oddech jest słaby, płytki – dziecko dostaje jeden punkt w skali Apgar, ale czasem wystarczy oczyścić jego drogi oddechowe ze śluzu, aby zaczęło oddychać normalnie. Gdy oddech nie jest zachowany u noworodka, sytuacja jest poważna – wówczas w niedługim czasie może dojść do zatrzymania pracy serca. Jednak nie zawsze jest tak źle, jak sugerowałaby niska liczba punktów w skali Apgar. Bo nawet gdy dziecko było podczas porodu tylko przez chwilę niedotlenione, już punktacja w pierwszej minucie jest niska, gdyż słabnie akcja serca i zmienia się zabarwienie skóry. Zazwyczaj wystarczy podanie tlenu noworodkowi po urodzeniu, aby nastąpiło wyrównanie tych zaburzeń i szybka poprawa stanu noworodka. Gdy to nie pomaga i dziecko nadal nie oddycha, konieczna jest sztuczna wentylacja poprzez nałożenie maski wentylacyjnej i zastosowanie resuscytatora. W razie braku reakcji dziecka dokonuje się intubacji. Im cięższa jest postać niedotlenienia, tym więcej czasu potrzeba, by dziecko zaczęło spontanicznie oddychać. Jak ocenia się czynność serca noworodka w skali Apgar? Po porodzie sprawdzane jest również tętno dziecka, czyli liczba uderzeń serca na minutę. Zazwyczaj bezpośrednio po przyjściu na świat czynność serca noworodka gwałtownie przyspiesza – do 160–180 uderzeń na minutę, ale wystarczy, że jest ich więcej niż 100, aby maluszek dostał dwa punkty w skali Apgar. Jeśli serce noworodka bije z częstotliwością mniejszą niż 80 uderzeń na minutę, lekarz może wykonać masaż serca. A gdy puls u dziecka nie jest wyczuwalny, konieczne jest przeprowadzenie akcji reanimacyjnej. Jak ocenia się zabarwienie skóry noworodka? Skóra noworodka może mieć różną barwę, w zależności od ilości tlenu we krwi. Noworodek, który otrzymuje maksymalną liczbę punktów w skali Apgar za zabarwienie skóry, zwykle ma też dobre oceny pulsu i oddechu, gdyż te aspekty są ze sobą powiązane. Zdrowy noworodek ma skórę zaróżowioną na całym ciele (dwa punkty), krótko niedotlenione lub zmęczone porodem – ma tułów różowy, a kończyny sine (jeden punkt). Dziecko o skórze bardzo bladej lub sinej otrzymuje zero punktów w skali Apgar. Warto wiedzieć, że noworodki po porodzie naturalnym są z reguły bardziej zmęczone, więc ich barwa skóry może być bardziej blada niż u noworodków rodzonych przez cesarskie cięcie. Jak ocenia się oceniamy napięcie mięśni? Zdrowy, urodzony o czasie noworodek jest zazwyczaj ruchliwy i przyjmuje tzw. ułożenie zgięciowe – wszystkie jego kończyny są zgięte w stawach, od palców rąk aż po palce stóp. Świadczy to o dobrym napięciu mięśni – taki maluch dostaje dwa punkty w skali Apgar. Jeśli zaś noworodek jest w ułożeniu zgięciowym, ale nie stawia oporu przy próbie prostowania kończyn i wykonuje nimi tylko słabe, nieznaczne ruchy – wtedy napięcie mięśniowe jest obniżone, co może to świadczyć o zaburzeniach neurologicznych. Jeśli całe ciało noworodka podczas badania jest wiotkie i nie wykonuje on żadnych ruchów – dostaje zero punktów w skali Apgar. Taki stan wiąże się zwykle z niedotlenieniem lub poważnym problemem neurologicznym. Punkty za reakcję na bodźce w skali Apgar Aby wywołać reakcję noworodka podczas pierwszego badania, zwykle wprowadza mu się do nosa gruszkę lub cienki cewnik (rurkę), w celu odessania resztek śluzów i płynu owodniowego. Wtedy ocenia się jakość odruchu noworodka: za brak reakcji dziecko otrzymuje zero punktów w skali Apgar, za lekki grymas na twarzy – jeden punkt, a za głośny płacz, kaszel lub kichanie – dwa punkty w skali Apgar. Ta ostatnia reakcja oznacza, że układ nerwowy noworodka jest dobrze rozwinięty. Interpretacja wyniku końcowego Maksymalnie nowo narodzone dziecko może więc otrzymać 10 punktów w skali Apgar – wtedy jest w stanie bardzo dobrym. Także gdy suma punktów wynosi 8 lub 9 w skali Apgar – prognozy dla dziecka są bardzo dobre. Wynik w przedziale 4–7 punktów w skali Apgar oznacza, że stan noworodka jest średni i wymaga ono resuscytacji, która polega na oczyszczeniu dróg oddechowych i podaniu tlenu. Zazwyczaj to wystarcza, aby podczas oceny Apgar w piątej minucie życia wynik poprawił się o kilka punktów. Natomiast gdy noworodek otrzyma 3 punkty w skali Apgar lub mniej – sytuacja jest bardzo poważna: niezbędna jest natychmiastowa, intensywna pomoc ratująca życie. Jeśli wynik poniżej 3 punktów utrzymuje się przez 15 minut lub dłużej, oznacza to ryzyko śmierci lub upośledzenia dziecka (padaczka, mózgowe porażenie dziecięce). Na szczęście, ciężkie przypadki niedotlenienia zdarzają się bardzo rzadko – raz na tysiąc donoszonych urodzeń. Skala Apgar u wcześniaków Wynik testu Apgar u wcześniaków jest mniej wiarygodny niż u dzieci urodzonych o czasie. Dzieje się tak dlatego, że wcześniaki nie są jeszcze gotowe do samodzielnego życia i takie sytuacje jak problemy z oddechem czy słaba reaktywność są u nich zupełnie normalne, a odejmują im punkty. Skala Apgar - prognozy na przyszłość Wiele mam niepokoi się, że niska punktacja Apgar noworodka jest złym prognostykiem na przyszłość – że takie dziecko będzie się gorzej rozwijać czy częściej chorować Lekarze podkreślają jednak, że takie przewidywania nie mają uzasadnienia. Niski wynik testu Apgar oznacza jedynie to, że noworodek potrzebuje doraźnej pomocy bezpośrednio po narodzinach. Otrzymane punkty nie wskazują natomiast, jakie będzie jego zdrowie w przyszłości ani nie mogą być podstawą do prognozowania, jak będzie się ono rozwijać. Wyjątek to długie niedotlenienie, które może mieć odległe konsekwencje, o czym była już mowa. Warto też podkreślić, że stan dziecka może się poprawiać z minuty na minutę i nawet maluch, który na początku ma tylko 2 czy 3 punkty, często szybko to nadrabia i później normalnie się rozwija. Jak wygląda poród naturalny? Zobacz niesamowite zdjęcia z sali porodowej: Rzecznik Praw Pacjenta monitoruje przestrzeganie praw pacjenta w zakresie opieki nad pacjentką w ciąży i noworodkiem. Ograniczenie porodów rodzinnych poprzez wymaganie testu dla ojca dziecka. Ograniczenie porodów rodzinnych czyli uniemożliwienie uczestnictwa w porodzie osoby dla pacjentki bliskiej, najczęściej ojca dziecka, wymagając od partnera aktualnego (nie starszego np. niż 5 dni) wyniku badania na koronawirusa, jest nieprawidłowe. Rzecznik Praw Pacjenta potwierdził to w wydanych w sierpniu decyzjach skierowanych do konkretnych szpitali, w których uznał, że ww. praktyka narusza zbiorowe prawo pacjentów do obecności osoby bliskiej podczas udzielania świadczeń zdrowotnych (art. 21 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). Szpitale zmieniły postępowanie i procedury wewnętrzne, dostosowując się do decyzji Rzecznika. Wymagania w zakresie porodów rodzinnych określają zalecenia w sprawie możliwości odbywania porodów rodzinnych w warunkach stanu epidemii COVID-19 w Polsce, opracowane przez konsultantów krajowych w dziedzinach położnictwa i ginekologii oraz perinatologii, w uzgodnieniu z Konsultantem Krajowym w dziedzinie chorób zakaźnych: Zalecenia w sprawie możliwości odbywania porodów rodzinnych w warunkach stanu epidemii COVID-19 w Polsce. Brak jest w ww. zaleceniach obowiązku przedstawienia aktualnego wyniku badania przez osobę towarzyszącą pacjentce przy porodzie. Separowanie nowonarodzonych dzieci od matek zaraz po porodzie. Rzecznik Praw Pacjenta uznał, że praktyka stosowana w jednym ze szpitali z województwa łódzkiego, polegająca na oddzielaniu (separowaniu) matek od ich nowonarodzonych dzieci, urodzonych drogą cesarskiego cięcia, do czasu uzyskania negatywnego wyniku testu na obecność u matki koronawirusa - narusza zbiorowe prawo pacjentów do świadczeń zdrowotnych. Tylko przesłanki medyczne, w tym podejrzenie lub potwierdzenie zakażenia, mogą uzasadniać oddzielenie matki od dziecka. W pozostałych sytuacjach takie postępowanie będzie niezgodne z aktualną wiedzą medyczną, a także standardami organizacyjnymi opieki okołoporodowej określonymi przez Ministra Zdrowia. Pierwsze kontakty po porodzie są niezwykle ważne, zarówno dla matki, jak i dziecka. Ograniczenia w tym zakresie mogą występować jedynie w wyjątkowych, uzasadnionych sytuacjach. Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o niezwłoczne zaprzestanie stosowania ww. praktyki. Za niewykonanie decyzji Rzecznika szpitalowi grozi kara pieniężna do wysokości 500 tys. zł. Kontakt rodziców z noworodkami, które pozostają w szpitalu. W sytuacjach, kiedy noworodek (np. wcześniak) musi pozostać dłużej w szpitalu, szpital powinien podjąć działania organizacyjne, umożliwiające rodzicom bezpośredni kontakt z dzieckiem. Jest to prawo zarówno dziecka, jak i jego rodziców. Obecny stan epidemii nie może uzasadniać całkowitego zakazu odwiedzin. Zalecenia Konsultanta Krajowego w dziedzinie neonatologii oraz Prezesa Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego, w uzgodnieniu z Konsultantem Krajowym w dziedzinie chorób zakaźnych z 29 września 2020 r. w sprawie sposobu postępowania w związku z aktualną sytuacją epidemiologiczną w przypadku noworodków matek zakażonych lub z podejrzeniem zakażenia wskazują, że kontakt rodziców z dzieckiem przebywającym na oddziale intensywnej terapii noworodka powinien być zachowany. Należy przy tym uwzględnić możliwości organizacyjne każdego szpitala. Stąd też szczegółowe zasady bezpiecznych odwiedzin (np. stosowanie harmonogramu odwiedzin) powinien ustalić ordynator oddziału w porozumieniu z Konsultantem Wojewódzkim w dziedzinie neonatologii na podstawie oceny bieżącego zagrożenia epidemiologicznego. Kontakt, choć w ograniczonym zakresie musi być jednak zapewniony. Zalecenia dotyczące sposobu postępowania w związku z aktualną sytuacją epidemiologiczną w przypadku noworodków matek zakażonych lub z podejrzeniem covid-19 Rzecznik Praw Pacjenta monitoruje wpływające do niego sygnały pod kątem ww. nieprawidłowości i niezwłocznie podejmuje działania. Prosimy, by każdy kto spotkał się z jedną z opisanych wyżej sytuacji zgłosił ją do Rzecznika Praw Pacjenta, pod nr tel. 800 190 590 lub mailowo: kancelaria@

noworodek zaraz po porodzie